Luchtkwaliteit in Amsterdam

Huidige knelpunten
In 2005 was er volgens de rapportage luchtkwaliteit van de gemeente langs liefst 52 stadswegen te veel luchtvervuiling. Na Rotterdam staat Amsterdam hiermee op nummer twee in de stedenlijst, op de voet gevolgd door Utrecht en Den Haag. Naast vieze stadswegen heeft Amsterdam te vieze lucht langs de snelwegen A10 en A9 Gaasperdammerweg met veel omwonenden. Het is niet alleen wegverkeer dat de ongezonde lucht veroorzaakt. De Amsterdamse haven blaast ook een flinke partij mee. De schepen en de kolenoverslag zorgen voor een fikse verhoging van de fijnstofconcentraties in het havengebied.
De GGD Amsterdam concludeerde onlangs, op basis van de resultaten van haar meetstations luchtkwaliteit in de gemeente, dat de luchtkwaliteit langs stadswegen in de periode 1999-2005 niet verbeterde.

Wat doet de gemeente?
Maart 2006 nam de gemeenteraad van Amsterdam het Actieplan Luchtkwaliteit aan, met daarin vijftig maatregelen om de luchtkwaliteit te verbeteren. Van alle actieplannen die grote Nederlandse steden maakten, toont het plan van Amsterdam de meeste ambitie. Veel van de uitvoering staat de komende jaren gepland:

• Er komt een Verkeersplan Oude Stad met maatregelen voor minder autoverkeer binnen de A10-ring. Verder wil Amsterdam enkel de schoonste vrachtauto’s in de stad toelaten, in tegenstelling tot andere grote gemeenten met luchtkwaliteitsproblemen. Die willen alleen de allervuilste weren. Verscheidene goederen gaan straks wellicht met de tram de stad in.

• Het eigen wagenpark van de gemeente wordt schoner, voor taxi’s komen maatregelen en er zijn plannen vieze taxi’s aan te pakken en verschillende parkeertarieven in te voeren, al naar gelang de uitlaatgassen van een auto.

• Amsterdamse bussen hadden al enkele jaren roetfilters. De proef met twee waterstofbussen wordt verlengd en voor de andere bussen komen strengere eisen.

• Voor notoir vieze stadswegen heeft de gemeente speciale maatregelen in petto: Prins Hendrikkade, Stadhouderskade, Tasmanstraat/Spaarndammerdijk, Weesperstraat, Hoofdweg, Zeilstraat, Jan van Galenstraat, Haarlemmerweg.

De goede bedoelingen van Amsterdam binnen de A10-ring (exclusief stadsdeel Noord) staan haaks op de daden en plannen buiten de A10. Het Amsterdam buiten de ring-A10 steunt iedere verbreding van snelwegen en bijvoorbeeld ook het noodlottige plan voor aanleg van een tweede Coentunnel met Westrandweg door de Osdorper Polders. Buiten de ring groeit het autoverkeer als kool door de overtallige kantorenbouw. Ook de haven van Amsterdam groeit. Het Actieplan Luchtkwaliteit lost buiten de A10 niks op.

Wat vindt Milieudefensie?
Amsterdam is binnen de ring-A10 goed op weg. Buiten de ring A10 heeft Milieudefensie diverse aanbevelingen:

• De roep om bredere snelwegen, extra Coentunnel en Westrandweg staat in schril contrast met de pogingen de lucht in de stad schoner te maken. Extra snelwegcapaciteit trekt extra verkeer aan. Veel van dit extra verkeer gaat op vieze stadswegen rijden: mensen rijden nu eenmaal niet alleen over snelwegen, maar van deur naar deur. Stop daarom de plannen voor extra snelwegcapaciteit. Investeer in openbaar vervoer en voer spitsheffingen in.

• Amsterdam heeft 35% meer arbeidsplaatsen dan beroepsbevolking. Het gevolg is dat mensen van overal met de auto naar Amsterdam komen om te werken. Dit creëert veel autoverkeer en vervuiling. Zorg dat Almere ook werkgelegenheid krijgt, stop de eindeloze kantorenambities.

• Maak een actieplan luchtkwaliteit voor de Amsterdamse haven.

De 52 vieze straten van Amsterdam

1e Constantijn Huygensstraat
2e Hugo de Grootstraat
Amsteldijk
Amstelveenseweg
Baden Powellweg
Bilderdijkstraat
Burg. van Tienhovengracht
Ceintuurbaan
De Boelelaan
De Ruyterkade
Delflandlaan
Europaplein
Haarlemmerplein
Haarlemmerweg
Hobbemakade
Hoofddorpplein
Hoofdweg
J. Huizingalaan
Jan Evertsenstraat
Jan van Galenstraat
Kattenburgergracht
Meester Visserplein
Nassaukade
Nieuwe Westerdokstraat
Oostenburgergracht
Overtoom
Parnassusweg
Pieter Calandlaan
Postjesweg
President Kennedylaan
Prins Hendrikkade
Raadhuisstraat
Rhijnspoorplein
Rijnstraat
Roelof Hartstraat
Rozengracht
Sarphatipark
Scheldestraat
Spaarndammerdijk
Stadhouderskade
Stadionweg
Surinameplein
Tasmanstraat
Van Baerlestraat
Van Diemenstraat
Van Woustraat
Weesperplein
Weesperstraat
Westermarkt
Wibautstraat
Wittenburgergracht
Zeilstraat

Foto: Brenda Poppenk