1. Waarom hebben jullie het alleen over Shell in Nigeria en niet over andere oliemaatschappijen?
2. Waarom is Shell verantwoordelijk voor de lekkages in Nigeria?
3. Nigeria is een corrupt land en daarom gaat het daar allemaal mis, dus waarom geven jullie Shell de schuld?
4. Maar de lekkages in Nigeria ontstaan toch door sabotage?
5. Waarom wordt olievervuiling niet goed opgeruimd?
6. Wie zijn de slachtoffers van de olievervuiling?
7. Waarom gaat de rechtszaak alleen om vier mensen?
8. Maar alle Nigerianen met schade kunnen toch niet in Den Haag gaan procederen?
9. Waarom zijn de vier Nigerianen niet naar de Nigeriaanse rechtbank gegaan?
10. Wat schieten de dorpelingen op met deze rechtszaken?
11. Hoe denken jullie de rechtszaak te gaan winnen?
12. Wat gebeurt er als er geen 500 mensen worden gevonden voor de club van 500?

1. Waarom hebben jullie het alleen over Shell in Nigeria en niet over andere oliemaatschappijen?
Milieudefensie is betrokken bij rechtszaken tegen Shell, omdat dit olieconcern zijn wortels in Nederland heeft. Ook in andere Europese landen lopen rechtszaken of worden rechtszaken tegen verschillende olieconcerns. Zo zijn er in de Verenigde Staten al veel zaken geweest tegen onder andere Shell en Chevron.

2. Waarom is Shell verantwoordelijk voor de lekkages in Nigeria?
Oliemaatschappijen zijn verantwoordelijk voor lekkages uit hun pijpleidingen, tenzij een ander schuldig wordt bevonden. Dat is logisch, omdat de olie-industrie zich bewust is van het feit dat met pijpleidingen ongelukken kunnen gebeuren. Toch nemen oliemaatschappijen het risico en kiezen ze er bewust voor leidingen aan te leggen. Ongelukken zijn door goed beheer te voorkomen, net als sabotage vaak kan worden voorkomen met goede beveiliging en door een goede relatie op te bouwen met de bevolking.

3. Nigeria is een corrupt land en daarom gaat het daar allemaal mis, dus waarom geven jullie Shell de schuld?
We spreken Shell aan omdat het olieconcern al 50 jaar weet dat Nigeria een moeilijk land is. Toch heeft Shell al die tijd onvoldoende maatregelen genomen en olie gewonnen op een manier die niet voldoet aan de eigen standaarden, zo blijkt ook uit het rapport van UNEP. Shell kan geen einde maken aan de corruptie, maar wel aan het merendeel van de vervuiling. Bovendien wijzen we niet alleen met onze vinger naar Shell. We proberen de situatie in Nigeria ook te verbeteren door de Nederlandse regering aan te sporen de Nigeriaanse overheid te helpen. Daarnaast zijn onze Nigeriaanse collega's eveneens niet alleen kritisch over oliemaatschappijen, maar ook over de eigen overheid.

4. Maar de lekkages in Nigeria ontstaan toch door sabotage?
De afgelopen 5 jaar is minstens een kwart van de lekkages veroorzaakt door slecht onderhoud van pijpleidingen en door bedrijfsongevallen bij Shell. Iedere twee weken is er een lekkage in de kwetsbare Niger Delta! Het is wel zo, dat ook aanslagen door rebellen en oliediefstal veel vervuiling veroorzaken. Echter de onrust en de criminaliteit in de Niger Delta zijn een gevolg van armoede. De armoede is veroorzaakt door de ecologische en sociale impact van de olie-industrie.

5. Waarom wordt olievervuiling niet goed opgeruimd?
Oliebedrijven huren aannemers en dorpelingen in om de olie op te ruimen. Zij zijn niet gekwalificeerd om dit werk te doen en krijgen verkeerde instructies. UNEP wijst er op dat de standaard aanpak van Shell voor het opruimen van olie niet voldoet. Er wordt dus al decennia lang niet goed opgeruimd en de achtergebleven verontreiniging zorgt voor vervuiling van het grondwater en slechte gewasopbrengsten.

6. Wie zijn de slachtoffers van de olievervuiling?
De meerderheid van de 30 miljoen inwoners van de Niger Delta. De meesten van hen zijn afhankelijk van landbouw, visvangst/kweek en het verzamelen van slakken en andere producten uit de bossen. Olievervuiling betekent voor hen dat er geen drinkwater is, dat vis oneetbaar is, dat de akkerbouw  jaren stil zal liggen en dat gewassen niet willen groeien.

7. Waarom gaat de rechtszaak alleen om vier mensen?
Onder het Nederlandse rechtssysteem kun je alleen als individu een zaak aanspannen, als je concrete schade hebt geleden door 'verwijtbaar handelen' van een ander. Verwijtbaar handelen wil zeggen dat correct gehandeld had kunnen worden, maar dat dit is nagelaten. De vier Nigeriaanse boeren waarmee we de rechtszaak voeren, hebben aantoonbare schade geleden door Shell. Daarom procederen we met deze vier individuen.

8. Maar alle Nigerianen met schade kunnen toch niet in Den Haag gaan procederen?
Nee, dat zou niet handig zijn. We gaan er vanuit dat als er enkele rechtszaken in Den Haag en andere Europese steden worden gevoerd, dit zijn weerslag zal hebben op de rechtspraak in Nigeria en op het gedrag van de oliebedrijven in Nigeria.

9. Waarom zijn de vier Nigerianen niet naar de Nigeriaanse rechtbank gegaan?
Twee van de drie zijn ook al naar Nigeriaanse rechtbanken gestapt. Ze zijn ontevreden over de slepende ondoorzichtige procedures in hun eigen land, waarbij Shell Nigeria steeds weer met nieuwe interventies komt. In Nigeria hebben dure advocaten veel mogelijkheden om processen eindeloos te rekken. Daarnaast hebben ze meer vertrouwen in de onafhankelijkheid van de rechters in Nederland en een eerlijk proces. Bovendien vinden ze het erg belangrijk dat de hoofdkantoren van de oliemaatschappijen en burgers en politici in Europa weten wat Europese bedrijven aanrichten in hun dorpen.  

10. Wat schieten de dorpelingen op met deze rechtszaken?
De mensen in de dorpen willen nooit meer meemaken dat ze in hun voortbestaan worden bedreigd door olievervuiling. Belangrijke eisen in de rechtszaak zijn daarom beter onderhoud en betere beveiliging van de olie-installaties. De Nigeriaanse eisers zijn veel inkomsten misgelopen, omdat ze hun visvijvers niet konden gebruiken, bomen waar ze van oogsten zijn vernield en akkers  lang onvruchtbaar waren. Daarvoor willen ze worden gecompenseerd.

11. Hoe denken jullie de rechtszaak te gaan winnen?
We hebben al een paar overwinningen geboekt. Het feit dat de rechtbank onze zaken heeft geaccepteerd is al een mijlpaal. In alle drie de dorpen heeft Shell grote fouten gemaakt. Wij denken dat Shell daarvoor ook veroordeeld zal worden.

12. Wat gebeurt er als er geen 500 mensen worden gevonden voor de club van 500?
De Club van 500 is een bijzondere groep van 500 mensen die zich samen inzetten om de olievervuiling in de Nigerdelta opgeruimd te krijgen. Ieder lid sluit een notariële akte af van minimaal € 360,- per jaar wat in de meeste gevallen neerkomt op nog geen € 20,- per maand.

Wanneer we geen 500 mensen vinden, hebben we simpel gezegd een probleem. Het allerbelangrijkste is echter, dat we hoe dan ook de rechtszaak voortzetten. Dus, als we geen 500 mensen vinden, zullen we moeten zoeken naar andere manieren om onze financiën rond te krijgen.

• Meer informatie over de club van 500

Meer weten?

• Kijk voor meer feiten, rapporten en juridische documenten op onze perspagina