Publicaties Ruimte en landschap
Brochures, rapporten, boeken, diversen
Informatiebladen
Opiniestukken
Alle publicaties van Milieudefensie
U kunt alle publicaties van Milieudefensie bestellen bij of via advies van de Milieudefensie Servicelijn: 020-6262620. De prijzen zijn exclusief verzendkosten.
Brochures, boeken, rapporten
Een sterke Flevolijn houdt het IJmeer open
Verkeersstudie met als conclusie dat een optimale Flevolijn beter aan de ov wensen van de inwoners van Almere zal voldoen dan de aanleg van een nieuwe IJmeerlijn. De reistijden zijn via de Flevolijn voor het meerendeel van de Almeerders korter; de vervoerswaarde van de Ijmeerlijn blijkt te laag en het inzetten op één verkeersas geeft veel meer kans voor spoorboekloos reizen. Een IJmeerlijn is daarmee ondoelmatig en bovendien veel duurder.
Recycle de Ruimte
Een pleidooi voor hergebruik van bestaande bedrijventerreinen in Nederland
Dit boekje bevat een zeventiental foto's van bedreigde landschappen in Nederland plus foto's van verwaarloosde en leegstaande bedrijventerreinen. Het werd aangeboden aan de leden van de Tweede Kamer na het zomerreces in augustus 2008. Ze kregen het boekje om ze aan te sporen herstructurering toe te passen.
Nut en noodzaak van Logistiek Park Moerdijk
OTB-TU Delft; maart 2008
De argumentatie van de provincie Noord-Brabant voor de aanleg van het Logistiek Park Moerdijk, is uitsluitend gebaseerd op hoge en ondeugdelijke ramingen. Dat is de conclusie van onderzoekers Erik Louw en Rob Konings van Onderzoeksinstituut OTB (onderdeel van de Technische Universiteit Delft).
Het migratiesaldo nul beleid van de gemeente Nederlek
RIGO Research en Advies, 13 pagina's, januari 2008
Uit deze notitie van RIGO Research en Advies in opdracht van Milieudefensie blijkt dat de gemeente Nederlek meer woningen wil bouwen dan volgens het rijksbeleid voor nationale landschappen is toegestaan. Nederlek ligt in het Groen Hart en mag dus alleen bouwen voor de behoefte van de eigen bevolking, het zogenaamde migratiesaldo nul beleid.
Onderzoek: 'Voor wie ontwikkelen we nog bedrijventerreinen'?
STOGO onderzoek + advies, 46 pagina's, december 2007
Welke bedrijven gaan er naar nieuwe bedrijventerreinen? Wat zijn hiervan de gevolgen voor oude terreinen? Uit dit onderzoek van STOGO onderzoek + advies in opdracht van Milieudefesie blijkt dat wanneer de de huidige plannen voor nieuwe bedrijventerreinen doorgaan, de structurele leegstand op de bestaande bedrijventerreinen snel zal groeien.
Campagnekrant 'Spaar het landschap, recycle de ruimte!'
Najaar 2007 voerde Milieudefensie onder het motto 'Spaar het
landschap, recycle de ruimte' een landelijke campagne tegen de wildgroei van nieuwe
bedrijventerreinen. In de campagne stonden dertig bedreigde landschappen
centraal. In al deze gebieden werd een protestbord geplaatst en werden huis-aan-huis
actiekranten verspreid.
Hieronder staan de regionale edities van de campagnekrant als PDF-bestand.
Friesland
Drenthe
Overijssel
Gelderland
Hoeksche Waard (Zuid-Holland)
Groene Hart (Zuid-Holland)
Noord-Holland (Zuid)
Noord-Holland (Noord)
Zeeland
Noord-Brabant (West)
Noord-Brabant (Oost)
Limburg
Utrecht
Manifest 'Vernieuw de bedrijventerreinen, spaar het landschap'
Milieudefensie, september 2007
Prominenten uit alle hoeken van de samenleving roepen regering en parlement op om de huidige ruimteverspilling en aantasting van het landschap door bedrijventerreinen nú stop te zetten.
Het onderbouwen van nut en noodzaak van bedrijventerreinen; Een kritische beschouwing van de praktijk van marktonderzoek
Stogo onderzoek + advies, 13 pagina's, september 2007
Uit eerder onderzoek van Stogo in opdracht van Milieudefensie blijkt dat beoordeelde nut- en noodzaakstudies in het kader van marktonderzoek de vraag naar nieuwe bedrijventerreinen stelselmatig overschatten. Dit rapport presenteert de zes belangrijkste tekortkomingen bij nut- en noodzaakonderzoek en besluit met gerichte aanbevelingen voor verbeteringen.
Handboek voor behoud van het landschap
Milieudefensie, juni 2006
Honderden lokale groepen in heel Nederland verzetten zich tegen het volbouwen van het landschap. Het laatste jaar heeft Milieudefensie samen met lokale groepen klinkende overwinningen behaald. Die successen smaken naar meer. Daarom is er nu een handboek. Om te leren van de successen en van elkaars ervaringen. Dit handboek staat vol met waardevolle informatie, handige tips en sprekende voorbeelden.
Notitie nut en noodzaak regionaal bedrijventerrein Apeldoorn-Zuid
Stogo onderzoek + advies, 4 pagina's, juni 2007
De aanleg van het regionale bedrijventerrein Apeldoorn-Zuid is niet nodig. Dat blijkt uit deze analyse van Stogo onderzoek + advies van het op verzoek van de gemeenteraad van Apeldoorn gemaakte ETIN-rapport. Op basis van een eerder onderzoek van STOGO brachten Milieudefensie en de Gelderse Milieufederatie in oktober 2006 al naar voren dat aanleg van het bedrijventerrein aan de zuidrand van de stad leidt tot een overschot aan bedrijventerreinen en tot leegstand. Er blijkt dat geen aanleiding om die conclusie bij te stellen.
Landelijk onderzoek Milieudefensie behoud natuur en landschap 2008
Milieudefensie, november 2008
Resultaten van het onderzoek over behoud natuur en landschap van Milieudefensie in de tweede helft van 2008. Het onderzoek is ondermeer gehouden onder lezers van de Vogelvrije Fietser, Happinez, Te Voet, Toeractief, SNP Reisberichten, Smaakmakend en Natura.
Brief aan minister Cramer
Milieudefensie, Natuur en Milieu en De Provinciale Milieufederaties, mei 2007
Stichting Natuur en Milieu, De Provinciale Milieufederaties en Vereniging Milieudefensie hebben met veel succes aandacht gevraagd voor het falen van het ruimtelijk beleid. Zij hebben dit toegespitst op drie thema’s: bedrijventerreinen, glastuinbouw en Nationale Landschappen. In deze notitie aan minster Cramer geven ze aan wat de achterliggende oorzaken zijn van het beleidsfalen en welke interventies van de nationale overheid naar hun mening gewenst zijn.
Reactie op de economische visie van de gemeente Woerden
Milieudefensie, 9 pagina's, mei 2007
Volgens de gemeentelijke Economische Visie Woerden moet er een nieuw bedrijventerrein aangelegd worden in het landelijk gebied bij Woerden. Milieudefensie, de Natuur en Milieufederatie Utrecht, stichting Groene Buffer en stichting Groene Hart zijn tegen de aanleg van dit bedrijventerrein. Daarom hebben ze het onderzoeksbureau STOGO onderzoek+advies gevraagd om de uitgangspunten van de gemeentelijke visie en van het onderliggende rapport van adviesbureau BRO kritisch te belichten. Het blijkt dat wanneer de mogelijkheden op bestaande bedrijventerreinen in de gemeente Woerden volledig worden benut, een nieuw regionaal bedrijventerrein niet nodig is.
Voorkom nieuwe aanslag op het Groene Hart
Milieudefensie, 3 pagina's. april 2007
Tijdens de hoorzitting van de Zuid-Hollandse Statencommissie op 18 april 2007 deed Milieudefensie een dringend beroep op de nieuwe Statenleden niet in te stemmen met de bouwplannen voor de Oude Rijnzone van het Zuid-Hollandse provinciebestuur. Het bestuur wil in de Oude Rijnzone veel te veel nieuwe woningen en bedrijventerreinen aanleggen. Onafhankelijke studies waaruit dit blijkt, heeft het provinciebestuur naast zich neergelegd. Ten onrechte, vindt Milieudefensie.
Herstructurering een fiasco. Bouwstenen voor een nieuwe bedrijventerreinbeleid
Milieudefensie, 10 pagina's, februari 2007
Een stop op de aanleg van nieuwe bedrijventerreinen en een 'opknapbijdrage' van 50 euro op elke vierkante meter bouwrijp bedrijventerrein. Deze maatregelen zijn volgens Milieudefensie nodig om de herstructurering van bestaande bedrijventerreinen vlot te trekken en de aantasting van het landschap door nieuwe terreinen te voorkomen.
Remmende factoren bij het herstructureren van bedrijventerreinen
STOGO onderzoek + advies, 37 pagina's, februari 2007
Als het opknappen van verouderde bedrijventerreinen in het huidige tempo doorgaat, is er pas in de 22e eeuw een eind gemaakt aan de verpaupering van de bedrijventerreinen, zo blijkt uit dit rapport. Provincies en gemeenten zijn niet in staat om dit probleem aan te pakken.
Woningbouwopgave in het Groene Hart
RIGO research + advies, 17 pagina's, oktober 2006
Uit dit rapport blijkt dat de woningbouwplannen voor het Groene Hart met 20 procent omlaag moeten naar maximaal 28 duizend woningen. De woningbouw gaat anders ten koste van dit beschermde landschap.
Contra-expertise behoefteraming bedrijventerrein Lokerbroek
Bureau Louter, 24 pagina's, november 2006
Aanleg van het bedrijventerrein Lokerbroek in Holten is niet nodig. Dat blijkt uit de contra-expertise die Bureau Louter in opdracht van Milieudefensie heeft gemaakt.
Een nieuw beleid voor bedrijventerreinen in de stedendriehoek; Een beoordeling van nut en noodzaak van het Regionale Bedrijventerrein Beekbergen
STOGO onderzoek + advies, 34 pagina's, oktober 2006
Aanleg van bedrijventerrein Beekbergen is onnodig en ongewenst. De gemeente Apeldoorn moet veel meer werk maken van het vernieuwen en beter gebruiken van bestaande bedrijventerreinen. Dat blijkt uit dit onderzoek van STOGO onderzoek+advies in opdracht van Milieudefensie en de Gelderse Milieufederatie.
Nut en noodzaak Hoeksche Waard
STOGO Onderzoek + advies, Han Olden, 11 pagina's, juni 2006
Dit rapport laat zien dat het door Buck Consultants International verrichte onderzoek naar nut en noodzaak van het grootschalig bedrijventerrein in de Hoeksche Waard niet voldoet aan de eisen die de Tweede Kamer heeft gesteld.
PDF
Fotoreportage leegstand bedrijventerreinen
Migratiesaldo 0 in het Groene Hart
RIGO Research en advies, 42 pagina's, april 2006
Gemeenten in het Groene Hart bouwen veel meer woningen dan is toegestaan in de Nota Ruimte en dan de eigen bevolking nodig heeft. Hierdoor wordt het open landschap onnodig opgeofferd aan nieuwe woonwijken. Dat blijkt dit onderzoek in opdracht van Milieudefensie en de Milieufederaties van Zuid-Holland en Utrecht.
Nieuwe kansen voor verouderde bedrijventerreinen
STOGO onderzoek + advies en City Beautiful, 20 pagina's, maart 2006
Herontwikkeling van verouderde bedrijventerreinen is onder specifieke voorwaarden haalbaar en kansrijk. Dat is de conclusie van deze studie naar de financiële haalbaarheid voor de herontwikkeling van een deel van bedrijventerrein Rijnhaven in Alphen aan den Rijn. Goed nieuws dus voor al degenen die de open groene ruimte willen vrijwaren van nieuwe verstedelijking.
Regionaal bedrijventerrein Woerden;
Een analyse van nut en noodzaak
STOGO onderzoek + advies, 24 pagina's, november 2005
De provincie Utrecht heeft in het streekplan Utrecht (2004) opgenomen dat ten westen van Woerden een nieuw regionaal bedrijventerrein moeten worden aangelegd.
Reactie Milieudefensie op het 'Concept Ontwikkelingsprogramma Groene Hart' van de provincies Zuid-Holland, Noord-Holland en Utrecht
Milieudefensie, 5 pagina's, november 2005
Inspraakreactie Milieudefensie op de bouwplannen in de Oude Rijnzone
Milieudefensie is voor het behoud en de versterking van de landschappelijke, ecologische en cultuurhistorische waarden in de Oude Rijnzone en de rest van het Groene Hart. Nieuwe huizen moeten zoveel mogelijk gebouwd worden binnen de verstedelijkingscontouren zoals vastgelegd in het streekplan; bestaande bedrijventerreinen moeten veel efficiënter gebruikt worden.
Een alternatieve bedrijventerreinenstrategie voor de Oude Rijnzone
STOGO, 28 pagina's, september 2005
De plannen om in de Oude Rijnzone zo’n zeven nieuwe bedrijventerreinen aan te leggen, zijn gebaseerd op drijfzand. Dat blijkt uit onderzoek dat verricht is in opdracht van Milieudefensie en de Zuid-Hollandse Milieufederatie. De ‘Ontwerp Transformatievisie Oude Rijnzone’, waarin wordt gepleit voor 160 hectare nieuw bedrijventerrein in het gebied tussen Leiden en Bodegraven, midden in het Groene Hart, komt daarmee op losse schroeven te staan.
Op de bres voor rust en ruimte
Milieudefensie, 12 pagina's, mei 2005
In deze brochure komen actieve bewoners aan het woord uit drie regio’s waar het landschap wordt bedreigd door bouwprojecten: de Hoeksche Waard, de streek rond Moerdijk en de Betuwe bij Geldermalsen. Milieudefensie steunde hen afgelopen jaar bij hun verzet. Met huis-aan-huis verspreide enquêtes, debatten met verantwoordelijke politici, onderzoek, voorlichting en publieksacties werden de mensen bij de discussie over de ruimtelijke inrichting van hun leefomgeving betrokken.
De werkwijze van lokale groepen en de manier waarop Milieudefensie hen ondersteunt worden in de brochure beschreven. Ter inspiratie voor andere lokale groepen die zich sterk maken voor het behoud van de rust en ruimte. En om bestuurders en politici duidelijk te maken dat burgers actief betrokken moeten worden bij de besluitvorming over hun directe leefomgeving.
Is er wel vraag naar nieuwe bedrijventerreinen; Een analyse van de ramingen van de vraag naar bedrijventerreinen in de Nota Ruimte
TU-Delft/STOGO, 28 pagina's, januari 2005
Onderzoek door Erik Louw (TU-Delft) en Han Olden (bureau STOGO) toont aan dat de ruimteclaim voor bedrijventerreinen in de Nota Ruimte van het kabinet Balkenende II kan worden gehalveerd
Nut en noodzaak van Moerdijkse Hoek; Een beoordeling van plannen en onderzoek
TU-Delft/STOGO, 48 pagina's, november 2004
Onderzoek door Erik Louw (TU-Delft) en Han Olden (bureau STOGO) laat zien dat aanleg van de Moerdijkse Hoek, een nieuw bedrijventerrein naast het bestaande industrieterrein Moerdijk, zal leiden tot ongewenste overloop van bedrijven uit de stedelijke regio’s en tot leegstand, omdat teveel bedrijventerrein op de markt komt.
Ruimte zat. Slim bouwen om het landschap te behouden
Milieudefensie, 5 pagina's, mei 2004 (© Foto Michiel Wijnberg)
Als Nota Ruimte van Balkenende II door de Tweede Kamer wordt aangenomen, mogen gemeenten, provincies en bedrijven straks bouwen waar ze willen. Natuurlijk, Nederland is een dichtbevolkt land en we kunnen niet alles houden zoals het is. In deze brochure laat Milieudefensie zien dat er genoeg mogelijkheden zijn om nieuwe woningen en bedrijven te realiseren binnen de huidige steden, dorpen en bedrijventerreinen
Inspraakreactie snelweg Eindhoven-Helmond (BOSE)
Milieudefensie,2 pagina's, maart 2005
De argumenten van Milieudefensie tegen een nieuwe snelweg door het Brabants Middengebied, waar Milieudefensie het Brabants Broek heeft aangekocht om de groene ruimte te beschermen.
Ruimte voor de provincie
Milieudefensie, 20 pagina's, januari 2003
Een brochure met tips en adviezen voor provinciale politici over zuinig omgaan met rust en ruimte.
Dertien kansen om de provincie mooier te maken
Milieudefensie,3 pagina's, januari 2003
Informatie over de Provinciale Statenverkiezingen.
Open brief aan de leden van Provinciale Staten van Gelderland de KAN-raad en de gemeenteraad van Arnhem
Milieudefensie, september 2002
Over het Multimodaal Transportcentrum (MTC)
De Groene Grens: zes notities bij grondpolitiek in Nederland
2001, Jan Willem van Gelder (red.), Van Gorcum Assen, 72 pagina's, € 11,34, verkrijgbaar in de betere boekhandel of bij Van Gorcum, tel. 0592 379 556
Milieudefensie pleit voor een Groene Grens rond bestaande bebouwing. Zo kunnen we de open ruimte die we nog hebben voor verdere aantasting te behoeden. In dit boek wordt deze stellingname uitgewerkt door econoom Arnold Heertje, filosoof Dick Koelega, planoloog Barrie Needham en anderen.
Korte uiteenzetting 'Trek de Groene Grens'
Brochure 'Bondgenoten gezocht voor de open ruimte'
Milieudefensie, 1998, € 2,27
Milieudefensie vindt dat we in Nederland zuiniger moeten omgaan met de schaarse ruimte die we hebben. Doorgaans wordt te lichtvaardig besloten tot bouw buiten de bestaande grenzen. In deze brochure kunt u lezen hoe we de ruimte die al bebouwd is, efficiënter kunnen gebruiken.
Reader van het symposium 'over de groene grens' (oktober 2002) Aanvragen bij de Milieudefensie Servicelijn 020 6262 620 of via e-mail. De reader geeft u meer informatie over (inter)nationale ervaringen met rode contouren en andere vergelijkbare beleidsinstrumenten.
Open brief aan kabinet over 5e Nota ruimtelijke ordening
Milieudefensie, december 2000
Zover het oog reikt
Milieudefensie en Stichting Natuur en Milieu, 1999, 48 pagina's, € 5,67
Al sinds de laatste eeuwwisseling streven Nederlandse regeringen ernaar de verstedelijking te concentreren in 'compacte steden'. Toch wordt steeds meer ruimte opgeofferd aan wegen, havens, industrieterreinen en woningbouw. De strakke horizonten, zo kenmerkend voor het vlakke Nederlandse landschap, worden vrijwel overal onderbroken door asfalt, beton of staal. Waarom is de ruimtelijke ordening zo weinig succesvol? Hoe kunnen we efficiënter met onze schaarse ruimte omgaan? En wie moet daarbij het voortouw nemen? Veel om over na te denken in een jaar waarin de regering een nieuwe nota over Ruimtelijke Ordening schrijft.
Groen Poldermodel voor het Noordzeekanaalgebied
Milieudefensie, 1998, 24 pagina's, gratis
Het masterplan Noordzeekanaalgebied voorziet in de aanleg van havens en industrieterreinen in het groene gebied tussen Amsterdam en IJmuiden. Op 28 oktober 1998 werd gedebatteerd over het 'groene poldermodel' toegepast op de plannen voor het Noordzeekanaalgebied. Een verslag.
Woningen in het Groene Hart (PDF)
Milieudefensie, april 2006
Geen mega-winkel en vermaakcomplex in het rivierengebied! (PDF)
Milieudefensie, november 2004
Brabants Broek. Waarom heeft Milieudefensie bij Aarle-Rixtel grond gekocht (PDF)
Milieudefensie, november 2004
Houd de Hoeksche Waard groen (PDF)
Milieudefensie, oktober 2004
Nota Ruimte bevordert gemakzucht en verspilling (PDF)
Milieudefensie, mei 2004
Geen magneettrein door het Friese Landschap! (PDF)
Milieudefensie, oktober 2003
Trek de groene grens op de Heuvelrug! (PDF)
Milieudefensie, oktober 2003
Trek de groene grens in de Zuidplaspolder! (PDF)
Milieudefensie, september 2003
De Groene Grens en de Vijfde Nota
Milieudefensie, 2001
De boer als landschapsbeheerder
Milieudefensie, 2001
De aantrekkingskracht van de stad
Milieudefensie, mei 2001
