Gooimeer (Almere Haven), Markermeer, IJ-meer (bij Almere) bedreigd door buitendijkse woningbouw

Om door te groeien tot de top vijf van Nederlands grootste steden wil Almere woningruimte bieden aan 400.000 inwoners. Omdat ze naast de standaard eengezinswoningen ook voor de hogere inkomens aantrekkelijke woningen wil bouwen, grijpt de gemeente terug op haar kust: modieuze waterrijke woonwijken. Gevolg van deze wens zijn een drietal plannen voor buitendijkse woningbouw. Wanneer men de plannen van Almere, maar ook van Lelystad, Dronten, Emmeloord, Amsterdam, Harderwijk, en Enkhuizen bij elkaar optellen, lopen de ecologische kwaliteit, de rust en de ruimte van het gebied toch ernstig gevaar.

Almere Haven

Het bedreigde gebied
De wijdse haven van Almere in het Gooimeer dat deel uitmaakt van de ecologische hoofdstructuur (EHS).
De bedreiging
De gemeente Almere wil Almere-Haven, een stadswijk uit 1976, opwaarderen door een nieuw gedeelte te bouwen aan de kust van het Gooimeer. Op dit moment ligt er een jachthaven. Deze wil het aantal ligplaatsen verdubbelen tot ongeveer 900 ligplaatsen en zal daarom verplaatst worden naar een andere locatie. Op en rondom het gebied dat zo vrijkomt, wil de gemeente circa 700 woningen bouwen.

De argumenten
Woningbouw (met bijbehorende infrastructuur) is wat anders dan een jachthaven. In de EHS is wel (beperkte) ruimte voor jachthavens, maar niet voor woningbouw. Tevens is er bij de voorgestelde bebouwing sprake van verlies van openheid van het gebied. Een belangrijk neveneffect van uitbreiding van de jachthaven is een toename van de drukte op het water door verdubbeling van het aantal ligplaatsen. De toename van drukte en bebouwing langs de kust zal gevolgen hebben in dit kwetsbare vogelgebied.

Het alternatief
De groei van het aantal ligplaatsen in Flevoland is niet in verhouding met de toename van de vraag naar ligplaatsen. Het is dus de vraag of er überhaupt sprake moet zijn van alternatieven. Voor de woningbouw aan de kust en in het water heeft Almere al eerder laten zien, dat zij in staat is om aantrekkelijke waterrijke woonmilieus te creëren achter de dijken.

Almere Pampus

Het gebied
De noordoost kust van het IJmeer en de zuidwest kust van het Markermeer. Het IJmeer is niet alleen een kwetsbaar vogelgebied met een grote ecologische waarde, maar ook belangrijk als rust en recreatiegebied. Het Markermeer is van groot belang voor de vogels in het IJsselmeergebied.

De bedreiging
Buitendijkse woningbouw. De plannen bevinden zich nog in een zeer pril stadium, maar er wordt al gesproken over duizenden huizen.

Stand van zaken
De gemeente heeft een verkenning, van de mogelijkheden van het gebied, uitgezet bij 3 stedenbouwkundige bureaus. Deze presenteren hun verkenningen vandaag op een conferentie "Een blik op Pampus" Deze verkenningen zullen als input voor de uiteindelijke plannen dienen.

De argumenten
Zowel het markermeer als het IJmeer zijn door de EU aangewezen als vogelrichtlijngebied. Bij de aanleg van IJburg heeft de minister van VROM toegezegd dat het IJmeer niet meer gebruikt mocht worden voor uitbreiding van stedelijk gebied. Duidelijk is dat wanneer er buitendijks gebouwd gaat worden bij Almere Pampus, dit aanzienlijke gevolgen zal hebben voor o.a. het nonnetje en de kleine zwaantjes. Ook zullen de rust en ruimte van het gebied verstoord raken.

Het alternatief
Een van de stedenbouwkundige bureaus weet vrijwel de gehele woningbouwopgave binnendijks te realiseren.

Almere poort

Het bedreigde gebied
De oostkant van het IJmeer. Zie ook Almere Pampus hierboven.

De bedreiging
Almere poort is een nieuwe wijk aan de westkant van Almere. Ten noorden van de A6 wil Almere 10.000 woningen en een industrieterrein bouwen. Om de wijk extra allure te geven wordt er ook over de dijk gebouwd. Het gaat hierbij om zowel woningbouw als om een (onderdeel van een) kantorencomplex.

Stand van zaken
Op dit moment is het structuurplan voor het gebied afgerond.

De argumenten
Deze bouw in het water leidt tot verlies aan ruimte op het water. Daarnaast vinden de ontwikkelingen juist in die gebieden plaats, die voor de vogels van groot belang zijn. De kust biedt bescherming en de ondiepten voor de kust bieden gelegenheid voor foerageren en ruien. Naast een afname van leefgebied voor vogels, leidt het plan ook tot meer drukte op het water. De buitendijkse woningen krijgen eigen ligplaatsen voor boten en wordt tevens de toegankelijkheid van het water vergroot.

Het alternatief
De gehele opgave binnendijks realiseren.