Het IJmeer, een waardevol open landschap
Het IJmeer vormt samen met het Markermeer een waardevol open landschap in het sterk verstedelijkte noordelijke deel van de Randstad én een volgens de Europese Vogelrichtlijn beschermd natuurgebied. Milieudefensie vindt dat we moeten investeren in behoud en kwaliteitsverbetering van dit waardevolle natuur- en recreatiegebied. Het tegendeel dreigt te gebeuren. Er zijn plannen het gebied te verstedelijken door de bouw van een buitendijkse woonwijk bij Almere en de aanleg van een IJmeerbrug dwars door het IJmeer. In 2009 heeft het Kabinet besloten tot een westelijke oriëntatie voor Almere. Dat betekent dat de dreiging van bouwen in het IJmeer alleen maar toe neemt. Het Kabinet heeft nog niet besloten tot een IJmeerverbinding; deze is te duur en heeft geen goede kosten/baten- balans. Maar een werkorganisatie gaat verder studeren hoe zo'n IJmeerverbinding wel te realiseren valt. Voor Milieudefensie alle reden om de campagne voor te zetten onder het motto: 'Houd het IJmeer open.'
Uniek gebied
Het IJmeer is een open, weids gebied midden in de drukke Noordvleugel, het noordelijke deel van de randstad. Het is de plek vlakbij Amsterdam waar je de horizon nog kunt zien en de wind nog kunt voelen. Bovenal is het een natuurgebied met een beschermde status. Alle reden om heel zuinig te zijn op deze open ruimte in een verstedelijkte omgeving.
Plannen
Toch wordt dit 'blauwe hart' tussen Amsterdam en Almere ernstig bedreigd. In de verschillende toekomstplannen voor de Noordvleugel staan veel mooie woorden over 'behoud en versterking van de kernkwaliteiten van het landschap'. Toch kwam Almere in de Structuurvisie Almere 2.0 met plannen voor buitendijkse bebouwing en een IJmeerverbinding. Almere presenteert daarin drie alternatieven. Een (voorkeurs)variant voorziet in 20.000 woningen buitendijks in het IJmeer/Markermeer. Twee van de drie varianten zouden een verkeersverbinding tussen Almere en IJburg vergen, misschien in een tunnel, maar mogelijk ook in een kilometers lange brug. Van het IJmeer blijft niet veel meer over dan een kleiner en van de rest van de Markermeer gescheiden gebied. Weg ruimtelijke beleving, weg weidsheid en weg ruimte voor de natuur. Van de versterking van de kernkwaliteiten van het landschap is geen sprake.
Alternatieven
Deze aantasting van het open IJmeer is nergens voor nodig. Gezien de toenemende mobiliteitsproblemen ligt het voor de hand wonen en werken zo dicht mogelijk bij elkaar te brengen. Dat is ook beter voor Almere. Het wordt dan een echte stad en niet een zich verder uitbreidende verzameling woonwijken van Amsterdam. In de plannen van Almere zelf is er een goed verstedelijkingsalternatief in Flevoland aan de oostkant van Almere. De ontsluiting daarvan kan via uitbreiding van de bestaande verkeers- (vooral OV-) verbindingen prima plaatsvinden. En deze variant is nog vele malen goedkoper ook.
Ecologische verbetering
Het IJmeer is ook een erkend natuurgebied. Nederland heeft de verplichting om de natuurwaarden in dit gebied te beschermen en zo nodig te versterken. Dat laatste is op dit moment hard nodig. Als de bestuurders de in de toekomstplannen genoemde verantwoordelijkheid voor het landschap serieus nemen moeten ze het IJmeer open laten en maatregelen nemen om de ecologische kwaliteit te verbeteren.
Milieudefensie heeft tussen oktober 2008 en november 2009 intensief campagne gevoerd rond het IJmeer. De campagne richtte zich op het informeren en mobiliseren van de omwonenden, het smeden van een brede coalitie en het deelnemen en beïnvloeden van het debat Hoogtepunten daarin waren de acties en debatten in Muiden, IJburg, Monnickendam en in Almere, het Pampflet van Pampus (ondertekening door 19 organisaties) en de overeenstemming in standpunten met een aantal politieke organen (Provinciale Staten Noord-Holland en de raden en het colleges van onder meer de gemeenten Waterland en Muiden). Het komt er op aan deze brede coalitie in stand te houden, zeker nu de bedreigingen van het IJmeer zich weer meer achter gesloten deuren lijken te gaan ontwikkelen.
Zuinig op de open ruimte
Het IJmeer is geen lege “witte” gebied dat met nieuwe ontwikkelingen ingevuld moet worden. Het is een waardevol “blauw” voor de vele mensen die rond het IJmeer wonen en al diegenen die op en langs het water ervan genieten. Op deze open ruimte moeten we zuinig zijn. Houd het IJmeer open!
En laat er geen misverstand over bestaan, dat wij met deze campagneleus het hele gebied van IJmeer en Markermeer bedoelen.
Rondje Pampus voor behoud open IJmeer
Structuurvisie Almere 2.0 moet IJmeer ongemoeid laten
Milieudefensie blij dat Noord-Holland kiest voor open IJmeer
Spreek ook in om het IJmeer te beschermen
Misleidend persbericht provincie Flevoland
Boeiend debat in Almere over plannen IJmeer
Milieudefensie enquêteert bewoners Almere over plannen IJmeer
Waterland wil IJmeer open houden
Randstadvisie en Waterplan leggen bom onder het IJmeer
IJburgers fel gekant tegen IJmeerbrug
Bewoners nemen 'Manifest van Muiden' aan
Manifest van Muiden naar 42 overheden
zienswijze MD op ontwerp aanwijzingsbesluit Natura 2000 IJmeer
