Schone schijn

31 juli 2009 - Start van een briefwisseling in de Volkskrant tussen Milieudefensie, Shell en ERA (zusterorganisatie van Milieudefensie in Nigeria) over het affakkelen van gas in Nigeria. De informatie over affakkelen die Shell verstrekte aan critici tijdens een webchat, is onvolledig en misleidend, zo stelt Geert Ritsema, themacoördinator Milieudefensie.

Opiniestuk in Volkskrant 31 juli 2009

Schone schijn

Shell is goed bezig, 'want het geeft eindelijk openheid van zaken over Nigeria' (Economie, 24 juli). Critici mochten afgelopen week via een zogeheten webchat over Shells werkzaamheden in Nigeria vragen stellen aan directie en medewerkers. Het lijkt een goede stap op weg naar meer transparantie. Maar de informatie die Shell aan de chatters verstrekte, is onvolledig en misleidend. Zo stelde pr-man Nick Wood ten onrechte dat het affakkelen van gas in Nigeria 'weinig tot geen gevolgen heeft voor de gezondheid van de lokale bevolking.' Duizenden Nigerianen worden dagelijks geconfronteerd met gasvlammen die het kankerverwekkende benzeen afscheiden, astma veroorzaken en leiden tot zure regen.
De uitstoot van broeikasgassen door het affakkelen van gas in Nigeria is inmiddels groter dan de uitstoot van alle andere bronnen van sub-Sahara Afrika samen. Shell is met 110 fakkels één van de grootste pyromanen. Maar daar hoor je Shell niet over.

Geert Ritsema, Amsterdam, themacoördinator Milieudefensie

• Reactie Shell in Volkskrant 6 augustus

Fakkelen

Geert Ritsema van Milieudefensie beweert dat Shell onvolledige en misleidende informatie over het affakkelen van gas, dat in Nigeria bij de winning van olie vrijkomt, heeft gegeven (Geachte redactie, 31 juli).
Shell heeft altijd gezegd dat dit affakkelen weinig tot geen gevolgen heeft voor de gezondheid van de lokale bevolking. Die uitspraak is gebaseerd op een studie van de Wereldbank uit 1995 (Defining an Environmental Development Strategy for the Niger Delta). Ritsema zegt dat de uitstoot van broekasgassen door het fakkelen in Nigeria groter is dan de uitstoot van alle andere bronnen bezuiden de Sahara. Dat is pertinent onjuist. In geheel Nigeria zijn in 2006 (het meest recente jaar waarover de Amerikaanse Energy Information Administration betrouwbare cijfers heeft gegeven)  107 miljoen ton broeikasgassen uitgestoten. In het zelfde jaar kwam Zuid Afrika alleen al tot 442 miljoen ton. In 2008 heeft Shell in Nigeria 7,7 miljoen ton broeikasgas uitgestoten tijdens het fakkelen, minder dan 2 procent van het wereldtotaal fakkelen in dat jaar.
Shell is het met Milieudefensie eens dat het fakkelen moet stoppen. Er is voor dat doel al 3 miljard dollar in Nigeria geïnvesteerd en met resultaat. Een vergelijkbaar bedrag is nodig om helemaal te stoppen en het gas nuttig te besteden. Dan moet wel eerst de veiligheidssituatie in Nigeria verbeteren en voldoende geld beschikbaar worden gesteld door de nationale oliemaatschappij, de meerderheidspartner in de joint venture waarin ook Shell en twee andere oliemaatschapppijen samenwerken.

Wim van de Wiel, Den Haag, woordvoerder Shell

• Reactie van Environmental Rights Action (ERA, Nigeria) op Shell

Fakkelramp

Recentlijk werd onze aandacht getrokken door een uitwisseling tussen onze zusterorganisatie Milieudefensie en Shell over het affakkelen van gas in Nigeria. In onze opvatting probeert Shell in deze discussie slechts haar verantwoordelijkheid te ontlopen door te claimen dat het affakkelen van gas de volksgezondheid niet schaadt. Dit voorspelt niet veel goeds voor de bevolking van de Nigerdelta, die door Shell opnieuw verkeerd wordt geïnformeerd over de gezondheidsgevolgen van het verspreiden van giftige gassen afkomstig uit Shell's pijpen die over de gehele regio zijn verspreid.

Shell zal altijd vergeten te vertellen dat een rechter van het Nigeriaanse Hoger Gerechtshof op 14 november 2005 het affakkelen van gas verbood op grond van het feit dat het een schending van het essentiele recht op leven en waardigheid vormt. De rechter gelaste Shell op diezelfde dag ook om onmiddelijk  te staken met het affakkelen van gas in Iwherekan, een gemeenschap in de Delta staat in Nigeria. Tot op heden hebben Shell en de Nigeriaanse overheid geen gevolg hebben gegeven aan deze uitspraak van de rechter. 

In Nederland zou Shell natuurlijk überhaupt niet wegkomen met continu walmende en metershoge gasfakkels in woongebieden, die fijnstof, oliedamp, zure regen en kankerverwekkend benzeen over de bevolking uitspreiden.

Behalve dat het affakkelen van bruikbaar gas gewoon pure verspilling waardoor de Nigeriaanse staat miljarden aan inkomsten misloopt, zijn de klimaatgevolgen wel degelijk enorm. Laten we onze beweringen wat verduidelijken. De Wereldbank stelde in 2002 dat tot dan toe de gasfakkels in Nigeria meer CO2 hadden uitgestoten dan de de rest van alle bronnen in Afrika ten zuiden van de Sahara samen. Het Global Gas Flaring Reduction Partnership (GGFR) van de Wereldbank en de olieproducenten, schat dat Afrika in 2007 verantwoordelijk was voor 35 van de 150 miljoen kubieke meter afgefakkeld gas wereldwijd. Nigeria neemt daarvan ongeveer 22 milljoen kubieke meter voor haar rekening. Aangezien Shell in Nigeria verantwoordelijk is voor de helft van de olieproductie, waarvan het affakkelen van gas een direct gevolg is, vragen wij ons af woordvoerder Wim van der Wiel er bij komt dat Shell Nigeria voor slechts 2% van het wereldwijde affakkelen aansprakelijk is. Onze berekeningen, gebaseerd op openbare bronnen zoals OPEC en de Wereldbank, komen uit op ver boven de 10%. Dat is een hoeveelheid die overeenkomt met de uitstoot van 2 miljoen Nederlandse huishoudens. Echter, het negatieve effect van affakkelen op het klimaat is veel groter, omdat de fakkels ook grote hoveelheden onverbrand methaan uitstoten, een nog veel krachtiger broeikasgas dan CO2.

Chima Wiliams, Environmental Rights Action Nigeria

Voor meer informatie over het affakkelen van gas in Nigeria, lees Gas Flaring: Assaulting Communities, Jeopardizing the World (PDF)