Shell, mogen deze gloeilampen ook uit?
Al jarenlang belooft Shell te stoppen met het affakkelen van gas in Nigeria. Jaar na jaar komt Shell haar beloftes hierover niet na. Ook dit jaar lijkt het weer niet te gebeuren. Het affakkelen van gas is een enorm probleem voor mensen in de Nigerdelta. Daarnaast is het een grote bron van broeikasgassen. Roep daarom Shell op om in deze tijd dat het klimaat hoog op de agenda staat, eindelijk te stoppen met het affakkelen van gas.
Earth Alarm, december 2009, nummer 121
Shell wint sinds het eind van de jaren vijftig olie in Nigeria. Bij de winning van de olie komt gas vrij. Omdat gas lastiger te transporteren is dan olie, wordt het in brand gestoken. Dit heet affakkelen. Deze praktijk komt in Europa en de VS nauwelijks voor. De reden hiervoor is dat het affakkelen van gas veel schade toebrengt aan mens en milieu.
Mensen die dicht bij affakkelinstallaties wonen, hebben niet alleen last van de oorverdovende herrie en de verzengende hitte die van de fakkels afkomen, ze ademen ook dag en nacht de giftige dampen van de fakkels in. Dit leidt tot astma, ademhalingsproblemen en kanker. Alleen al onder de 300.000 inwoners van de deelstaat Bayelsa, zorgt dit jaarlijks voor honderdduizend astma-aanvallen en tientallen doden.
Daarnaast draagt het affakkelen fors bij aan klimaatverandering. Bij de verbranden van gas komen de broeikasgassen methaan en CO2 vrij. De gasfakkels van Shell in Nigeria veroorzaken evenveel uitstoot van broeikasgassen als 71 miljoen gloeilampen.
De gevolgen van klimaatverandering zijn in Nigeria al voelbaar. In het Noorden van Nigeria zorgde forse regenval in gebieden die normaal gesproken kurkdroog zijn, dit jaar voor grote overstromingen en het instorten van veel lemen huizen.
Het afgefakkelde gas kan gebruikt worden. Het is gewoon aardgas. Alleen al in 2007 werd er in Nigeria voor anderhalf miljard dollar aan gas in brand gestoken. Volgens schattingen is er door de jaren heen voor 27 miljard dollar aan gas de lucht in gegaan. En dit terwijl het mogelijk is om het gas op te vangen. Hiervoor moeten echter speciale installaties gebouwd worden.
Het affakkelen van gas is in Nigeria sinds 1984 in principe verboden. Ontheffingen zijn mogelijk. Shell belooft daarom al jaren, onder druk van de Nigeriaanse bevolking, overheid en milieu-organisaties, dat de fakkels uitgaan.
In 2000 verklaarde de Nigeriaanse minister van milieu dat er een deal was gesloten met de oliebranche om in 2004 het fakkelen te beëindigen. De oliebedrijven in Nigeria noemden latere data. Shell bleef bij 2008 als eindjaar. In 2005 laat Shell doorschemeren dat 2008 misschien niet lukt en legt dit keer de oorzaak bij slechte prestaties door aannemers. Het jaar 2009 wordt het nieuwe eindjaar. Medio 2009 verklaart Shell dat er drie miljard dollar is geïnvesteerd in opvanginstallaties voor gas, maar dat er nog minstens drie miljard geïnvesteerd moet worden. Oftwel, Shell is nog niet eens halverwege met de geplande aanpassingen. Het ziet er dus naar uit dat ook dit jaar de deadline niet wordt gehaald.
Shell legt de schuld voor de achterblijvende investeringen bij de Nigeriaanse overheid die de investeringen niet willen meefinancieren. Shell neemt namelijk deel aan een Joint venture met de Nigeriaanse overheid, waarbij Shell verantwoordelijk is voor de winning van de olie. Ook zou de lokale bevolking de toegang tot installaties blokkeren.
Dit is onzin. Als Shell echt wil, zijn de financiële en technische mogelijkheden en haar invloed in Nigeria groot genoeg. Shell is in Nigeria één van de grote spelers op het gebied van oliewinning. Hierdoor draagt het bedrijf een grote verantwoordelijkheid voor de problemen die ontstaan bij de oliewinning. In Shell's eigen 'Business Principles' wordt gesteld dat het bedrijf wil opereren als verantwoordelijk lid van de samenleving. Volgens Milieudefensie betekent verantwoord ondernemen dat, als de veiligheid of het milieu in gevaar zijn, oliebronnen dicht moeten, tot er maatregelen genomen zijn om het ontstaan van schade te voorkomen.
De druk op Shell wordt steeds groter. En niet alleen vanuit de milieubeweging. Amnesty International presenteerde eerder dit jaar een rapport over de situatie in de Nigerdelta en volgt Shell kritisch. Milieudefensie sprak onlangs met de Nigeriaanse Senator Eziuche Ubani, voorzitter van de klimaatcommissie. Hij vertelde ons dat de Nigeriaanse Senaat al heeft ingestemd met een voorstel om de boetes op affakkelen fors te verhogen. Inmiddels is het fakkelen wat afgenomen. De druk laat Shell dus niet onberoerd. Maar meer druk is hard nodig om deze moloch in beweging te krijgen.
Laat Shellbaas Peter Voser weten dat hij de problemen met het affakkelen van gas in Nigeria moet oplossen. Shell moet haar verantwoordelijkheid nemen voor haar bijdrage aan het klimaatprobleem. Juist nu kan het oliebedrijf de regeringsleiders in Kopenhagen laten zien dat ook het bedrijfsleven bereid is stappen te zetten. Shell, mogen deze 'gloeilampen' ook uit?
