Een succes?

Lufthansa beschouwt haar testprogramma als een succes en kondigt aan in de toekomst meer vluchten met biokerosine uit te willen voeren. Ook andere luchtvaartmaatschappijen, waaronder KLM, British Airways en Air France, voeren testprogramma's uit met biobrandstoffen. Luchtvaartmaatschappijen zoeken naar een alternatief voor kerosine. Kerosine is slecht voor het klimaat en de olie raakt op. Vliegen op biokerosine is echter geen oplossing, vooral niet als deze wordt gemaakt van plantaardige olie uit landbouwgewassen.

Jatropha

Lufthansa gebruikt voor haar testvluchten olie van de tropische struik Jatropha. Jatropha-olie is niet geschikt voor menselijke consumptie, alleen voor biobrandstof. “Nu al blijkt dat de verbouw van jatropha in Mozambique en Indonesië de verbouw van voedselgewassen verdringt”, zegt Geert Ritsema. “Als straks een groot deel van de vluchten op biokerosine gebeurt, zijn de gevolgen voor de mensen in zuidelijke landen niet te overzien.“

Enorme oppervlakte landbouwgrond nodig

De Europese luchtvaartsector wil naar eigen zeggen in 2020 jaarlijks 2 miljoen ton biokerosine verstoken, zo'n 3 procent van de benodigde hoeveelheid kerosine voor de Europese luchtvaart. Volgens een recente studie van Friends of the Earth Europe is voor de productie van deze biokerosine uit landbouwgewassen zo'n 3,5 miljoen hectare aan landbouwgrond nodig. Dat is ongeveer de oppervlakte van België. Als men in 2020 al volledig op biokerosine zou vliegen is een oppervlakte nodig zo groot als Spanje en Frankrijk samen. Landbouwgrond die niet kan worden gebruikt voor de verbouw van voedsel.

Geen klimaatwinst

Bovendien is de klimaatwinst van biokerosine veel kleiner dan de luchtvaartsector beweert en het is niet uitgesloten dat de klimaateffecten zelfs groter zijn dan bij de verbranding van conventionele kerosine. Ook pakt de verbranding van brandstoffen in hogere luchtlagen voor het klimaat nog slechter uit dan op de grond. Dat geldt ook voor biobrandstoffen. “Lufthansa beweert met haar proefvluchten te hebben bijgedragen aan een beter klimaat, maar ze kan deze claim alleen maar maken omdat ze niet alle klimaateffecten meerekent”, aldus Ritsema.

Verspilling op korte afstanden

Volgens Milieudefensie is de enige echt duurzame oplossing minder vliegen. Lufthansa gebruikte de biokerosine de afgelopen maanden voor binnenlandse vluchten van Frankfurt naar Hamburg, een afstand van nog geen 500 kilometer. “Dat is pure verspilling die leidt tot onnodig hoge uitstoot van broeikasgassen en andere schadelijke emissies. Op deze afstanden zijn de trein of bus veel efficiëntere vervoermiddelen”, zegt Ritsema. Ook in ons land is hiermee nog veel winst te behalen. Veertig procent van vliegreizen vanaf Schiphol gaat over een afstand korter dan 500 kilometer. Ritsema: “Als we nu eens beginnen deze onnodige vliegreizen te vervangen door slimmere vormen van transport, dan besparen we de wereld een hoop ellende.”

Meer lezen:

• Dossier biomassa
• Rapport 'Jatropha: money doesn't grow on trees' (FOEI, januari 2011)
• Rapport 'The jatropha trap? The realities of farming jatropha in Mozambique' (FOEI, september 2010)